Það er dálítið furðulegt að segja það en ég er bæði ánægður og svekktur með það að Gladiator tók Óskarinn fyrir bestu mynd fyrir nokkrum árum. Ég er ánægður vegna þess að þetta er svakalega góð mynd sem mér tekst alltaf að lifa mig svolítið inn í í hvert sinn sem ég sé hana, og þar að auki er ánægjuleg tilbreyting að sjá töff, epíska stórmynd taka verðlaunin frá snobbuðum vælumyndum. Ég er samt svekktur að hún skuli vinna útaf tveimur ástæðum: Sú fyrsta er svolítið grunnhyggin að minni hálfu en ég mun alltaf núna líta á Gladiator sem myndina sem stal gullstyttunni af hinni mögnuðu Traffic, en hin er sú að myndin er bara alls ekki ÞAAAAÐ góð.
Þegar ég sá þessa mynd fyrst þá dýrkaði ég hana, og sú skoðun hefur í rauninni ekkert breyst nema skyndilega er þetta orðin að Óskarsmynd, og ég veit ekki hvers vegna en það einhvern veginn setur hana á allt öðruvísi stall, líka upp á væntingar fólks að gera í framtíðinni. Annars hef ég bara alltaf litið á þetta sem mynd sem á mun meira erindi til afþreyingargeirans heldur en til fróðlegra og átakanlegra kvikmynda. Það má vel vera að hún kenni manni ýmislegt í sambandi við stjórnmál og menningu tímans sem hún gerist á, en almennt séð er þetta svokölluð blockbuster-mynd og það þýðir að meiri áhersla er lögð á hasarsenur heldur en innihald. Við fáum auðvitað eitthvað af slíku, en þegar öllu er á botninn hvolft er þetta mjög standard hefndarsaga, bara mun epískari og með aðeins flóknari persónum. Því verður samt ekki neitað að hasarsenurnar í Gladiator eru flestar (ath. FLESTAR) mjög spennandi og vel gerðar. Tónlistin gefur þeim svo meiri kraft og það er alveg óþarfi að fara út í framleiðslugildið því það er ekki dauðan punkt að finna þar. Sagan, þrátt fyrir að vera einföld, er líka áhrifarík á margan hátt þökk sé þess að okkur tekst að halda upp á aðalkarakterinn og þar að auki fyrirlíta illmennið með krepptum hnefa.
Ég er líka almennt mjög sáttur með það hvað Ridley Scott gerir margt gott með þær persónur sem hann hefur hér, og greinilega er mikið lagt upp úr því að gera þær ekki að stöðluðum dúkkum sem fara einungis með þær línur sem hreyfa söguþræðinum við. Í stað þess að hafa t.d. hetjuna, vonda kallinn og gelluna erum við með persónur sem eru með almennilega prófíla. Russell Crowe leikur væminn en markvissan hershöfðingja sem berst einungis þegar hann þarf þess, Joaquin Phoenix er valdasjúkur aumingi sem þráir athygli, virðingu og girnist systur sína og Connie Nielsen leikur umrædda systur sem er skíthrædd við bróður sinn og er innst inni bilaðslega hrifin af Maximusi, hetjunni okkar. Allt virkilega góðar persónur og leikararnir eru frábærir í hlutverkunum.
Crowe fær samúð okkar mjög snemma og aldrei hættir áhorfandinn að halda með honum. ALDREI. Phoenix er samt sá sem eignar sér alla myndina sem einhver eftirminnilegasti skúrkur sem hefur sést í „swords and sandals“ bíómynd. Hann gerir karakterinn svo afskaplega hatursverðan að okkur tekst að halda ennþá meira upp á Maximus í hvert sinn sem Phoenix minnir okkur á það hvað persóna hans, Commodus, er mikið kvikindi. En eins og það sé ekki allt saman nóg er alveg heilt auka borð stappað góðum aukaframmistöðum, frá t.d. mönnum eins og Oliver Reed, Richard Harris, Darek Jacobi, Djimon Hounsou og Spencer Treat Clarke. Já, það er strákurinn sem lék líka í Unbreakable.
Það eru einungis nokkrir hlutir sem koma í veg fyrir að þessi mynd nái hærri einkunn, en því miður eru þetta nokkur stór atriði. Fyrst bera nefna bardagann við upphaf myndarinnar og mér dettur ekki annað orð í hug en: LEIÐINLEGT! Engin spenna því við vitum að ekkert slæmt muni gerast fyrir hetjuna okkar og auk þess er okkur nákvæmlega sama um andstæðingana því myndin er rétt að byrja. Innihaldslega séð er eini tilgangurinn með þessari orrustu sá að sýna hvað Maximus er góður bardagamaður. Það er gott og blessað, en þetta er líka þarna til þess að kæta mainstream-áhorfendur, því ef það er of langt í fyrsta hasarinn þá fara þeir að geispa. Hin kvörtunin tengist lokasenunum, þar sem Scott reynir að vera aðeins of ljóðrænn varðandi örlög Maximusar. Ónauðsynleg töf segi ég. Betra að enda myndina með trompi í staðinn fyrir melódramatík.
En þrátt fyrir neikvæðni og smámunasemi er þetta meira en örlítið fullnægjandi kvikmyndaáhorf. Gladiator hefur styrkleikann, tilfinningalega kjarnann, væmnina (djók! En samt ekki…), hasarinn og, síðast en ekki síst, hetju sem þig langar til að sjá sigra og illmenni sem þig langar að kyrkja klukkustundum saman. Gott afþreyingarbíó sem á þó ekkert að þvælast með Óskarsmyndum nema sé verið að hrósa útliti, tónlist og frammistöðum.
Besta senan:
Tigris-dýrið og tígurinn.
PS. Extended útgáfan er betri.
