I, Tonya hefst á þessum frábæra texta: “Based on irony-free, wildly contradictory, totally true interviews with Tonya Harding and Jeff Gillooly”
Með lágmarkspúðri og öðruvísi tón hefði þessi mynd auðveldlega getað spilast út eins og stikkpunkta-ævisögumynd, en það er ákveðin uppreisn gegn slíku, af handritinu og leikstjórninni að dæma. Þá í staðinn verður einhver gegnumgangandi pönkismi sem kemur í veg fyrir of dæmigerða úrvinnslu eða setu. Niðurstaðan er svört kómedía sem rífur fjórða vegginn óspart; hún er sneisafull af orku, geggjun og tilfinningasveiflum þar sem Margot Robbie kveikir í skjánum með eldfimri útgeislun. Eflaust hefði það líka verið töluvert úr takt við persónuleika Tonyu Harding ef útkoman væri tannlaus, húmorslaus og stöðluð. Kjarninn kemst allavega rakleiðis til skila, í stíl, frammistöðu og framsetningu.
Hér er fjallað um líf og feril skautadrottningarinnar alræmdu. Myndin varpar sviðsljósinu sérstaklega á hinn fræga atburð þegar ráðist var á listskautakeppandann Nancy Kerrigan í ársbyrjun 1994 og tilraun gerð til að fótbrjóta hana. Rannsókn lögreglunnar á árásinni á Kerrigan leiddi fljótlega í ljós að þar hafði verið að verki maður að nafni Shane Stant og hafði hann verið ráðinn til þess af lífverði og fyrrverandi eiginmanni helsta keppinautar Kerrigan, sjálfa Tonyu Harding, þeim Shawn Eckhardt og Jeff Gillooly. Með árásinni vildu þeir tryggja að Kerrigan heltist úr leik í samkeppninni um ólympíusæti í liði Bandaríkjanna sem keppa átti á Vetrarólympíuleikunum í Lillehammer í febrúar þetta sama ár.
Að frátaldri Robbie eru þau Sebastian Stan, Paul Walter Hauser og ekki síst Allison Janney stórkostleg í sínum hlutverkum, en Janney hreppti einmitt Óskarsstyttu fyrir leik sinn. Hún gjörsamlega hirðir hverja senu sem hún er í, og bæði með sínum grípandi (segjum) antagonista; sum sé móður Tonyu sem hefur gaddfreðið hjarta, stundum vott af manneskjulegri sál en því meira sem áhorfandinn kynnist af Janney, því meira styrkir það í senn prófílinn hjá Tonyu. Að þessu sögðu er óneitanlega erfitt að tengjast Tonyu tilfinningalega af einhverju viti, eða fullyrða að prófíllinn snerti annað en yfirborðið – sem gæti hugsanlega verið tilgangurinn. Hún er stórskemmtileg til gláps, kjaftfull af lífi, karakter, seiglu, frústreringu, hressilegri hræsni og óforskömmuðum drífanda. Í samanburði við fólkið sem leikið er af t.d. Stan (sem er meistaralega aumingjalegur og því meiriháttar á skjánum sem Gillooly (og fjandi líkur kauða í þokkabót!), sem á tímabili varð að einum hataðasta manni Bandaríkjanna) og annarra, þá er Tonya algjört englablóm. Upp að vissu marki. En sökum þess að I, Tonya kýs að segja glæpasögu sína með biopic-formúlunni, sama hversu mikið er snúið upp á framsetninguna með sjálfmeðvituðu sprelli, er gefið í skyn að Tonya eigi að öðlast ótvíræðu samúð áhorfandans ef ekki vorkunn og skilning.
Ef handritið hefði frekar sagt hnitmiðaðri sögu af glæpnum og unnið persónusköpunina í kringum hann í stað þess að hoppa í gegnum helstu – eða útvalda – punkta í lífinu hjá Tonyu og Jeff, gæti það hafa skilað af sér frábærri mynd í stað rétt svo fantagóðrar afþreyingar. Það er einfaldlega bara ákveðin tilfinningarót sem myndina sárlega skortir. Í stað þess að áhorfandinn festist í sögu hennar í heljargreipum, myndast ákveðin fjarlægð þegar fókusinn liggur meira í tragíska farsanum sem gjörbreytti lífi allra sem að skandalnum komu.
Farsinn er samt sem áður stórskemmtilegur, togandi með sér dekkri skugga í eins konar hálfvitasúpu þar sem margir plottararnir – einna helst Jeff, Shawn og Shane – ná stöðugt að toppa hvorn annan í fáránleika. Niðurstaðan er eins og Hollywood-leg Coen-bræðra mynd. Mynd sem bæði vill geta dílað við stærra umfang og þemu en sömuleiðis velt sér upp úr linnulausri vitleysu sem leiddi til óafturkvæmra afleiðinga. Það búbbar líka annað slagið upp sú sterka tilfinning að fáein púsl vanti í stærra mengi sögunnar, eins og sé t.d. verið að fegra Tonyu Harding til að gera hana að auðmeltanlegri sögupersónu. Á þeim nótum hefði verið gífurlega velkomið að gefa Nancy Kerrigan meira sviðsljós og svigrúm í frásögninni. Þó myndin fjalli vissulega ekki um hana, þá gerir hún það samt óneitanlega.
I, Tonya fær fullt af stigum fyrir að gera heilan helling, og hún reynir svo sannarlega að gera fullt en brillerar ekki á öllum sviðum – þá tónalega séð – þótt hún sé flink og frískandi á þeim flestum; eins og að sjóða saman ævisögumynd við mocumentary-stíl í bland við dramatískari sögu, sprellfjöruga glæpamynd og svarta kómedíu. Niðurstaðan er aðeins of ‘út um allt’ til að betur skili sér eitthvað framúrskarandi, en ef smámunasemin er lögð á varabekkinn þá er ekki hægt að neita því að þetta er ein frábærlega leikin og syndsamlega kostuleg ræma.
