(Ath. Þessi umfjöllun inniheldur nokkra spoilera – Ég kjafta ekki frá neinu mikilvægu, en ég gef ýmislegt í skyn sem betra væri að skella viðvörun á. Þar fyrir utan var þetta upphaflega skrifað árið 2009…)

Mér þykir það ótrúlegt hvað góðar bandarískar vampírumyndir eru sjaldséðar, og ef mér skjátlast ekki þá held ég að það skársta sem kanarnir hafa gert undanfarin ár í þeim geira sé eitthvað á borð við 30 Days of Night og Underworld: Rise of the Lycans. Svíarnir eru allavega ekki lengi að ná yfirhöndinni, enda rosalega óvenjuleg en um leið athyglisverð mynd hér á ferð sem tekur allar helstu vampíruhefðirnar og spinnur í kringum þær kaldlynt og raunsætt umhverfi.

Låt den rätte komma in (e. Let the Right One In) er samt ekki vampírumynd í hefðbundinni merkingu orðsins. Þetta er meira léttur bræðingur af drama og hrollvekju sem fjallar um óvenjulega vináttu, þar sem vill svo til að annar aðilinn nærist á blóði reglulega – en það er látið spilast út sem algjört aukaatriði. Það er áberandi margt sem myndin á sameiginlegt við gelgjumyndina Twilight, en ég sá hins vegar svolítið af The Crying Game í henni líka.

Myndin er hæg í keyrslu og tekur góðan tíma í að þróa lykilsambandið, sem er virkilega vel meðhöndlað. Samskipti þeirra Óskars og Eli eru skrifuð af gríðarlegu raunsæi og finnur maður aldrei fyrir þvingaðri melódramatík eða tilgerðarlegum samtölum. Svo er eitthvað við þessa ungu leikara sem fullkomlega selja sambandið. Mér skilst að leikstjórinn hafi eytt cirka ári í að finna réttu krakkana fyrir þessi hlutverk og skýrist það afar vel þegar maður horfir á myndina. Krakkarnir hafa fengið það erfiða verkefni að þurfa að bera myndina, sem þeir klikka ekki á og eru allan tímann einlæg og áhrifarík í frammistöðum sínum. Flæðið á sögunni drattast þó aðeins í þeim tilfellum þegar myndin leggur óþarfan fókus á persónur sem skipta litlu máli, eins og t.d. nágrannarnir.

Fyrst ég er byrjaður að nefna galla finnst mér tilvalið að kommenta á þær spurningar sem myndin skilur eftir ósvaraðar. Sagan er, sem betur fer, ekki neitt svakalega götótt en þó eru ýmsir þættir sem fá enga útskýringu, og þetta eru einmitt hlutir sem maður hefði gjarnan viljað útskýringu á. Hver er t.d. skýringin á bakvið það að Eli kemst inn í sum hús á meðan að henni er yfirleitt ætlað að vera boðið inn? Hver var tilgangurinn með egginu? og hvað átti það að þýða þegar Eli segir við Óskar: „Be me a little?“ (greinilegt að ég hafi horft á myndina með enskum texta) Ég spyr einfaldlega útaf því að áherslan á þessa línu var svo sterk, sem lætur hana virka mikilvæga. Ef að þetta átti að marka einhverja breytingu í lífi Óskars, þá tók ég ekki eftir henni. Og já, „hasaratriðið“ með köttunum var líka einum of….

Svo ég komi mér að því góða þá kemst ég ekki yfir það hvað þessi mynd er vel gerð út frá tæknilegum hliðum. Myndataka og hljóð er alveg magnað. Tomas Alfredson gerir álíka góða hluti með lýsingu og mótun andrúmsloftsins og hann gerir með að hafa frammistöðurnar sem raunverulegastar. Maðurinn er augljóslega fjölhæfur og nær að sinna vinnu sinni afar vel. Oftar en ekki – og þá sérstaklega í svona myndum – tapa leikstjórar sér meira í stílbrögðum heldur en að einblína á leik, og öfugt. Þetta hefði svo auðveldlega getað orðið að tómri ‘genre-mynd’.

Myndin skilur ýmislegt eftir sig, og nei, ég er ekki bara að tala um ósvöruðu spurningarnar. Hún er lágstemmd allan tímann en nær þó að sjokkera mann duglega með fáeinum senum sem ég vil helst ekki nefna, en þær standa rækilega upp úr. Ég verð samt eitthvað að minnast á lokasenuna (ekki senuna í blálokin, heldur á undan henni), sem mér þótti alveg brilliant og hvað ég vildi óska að Twilight hefði boðið upp á eitthvað í líkingu við hana.

Þó svo að ég hafi ekki beinlínis dýrkað þessa mynd þá skil ég vel hæpið í kringum hana.